قشم، هاب پتروشیمی منطقه خلیج فارس می شود

پنج شنبه،۲۶ دي ۱۳۹۸ - ۱۲:۴۲
تحولی تازه در مسیر بزرگترین جزیره خلیج فارس
داریوش عباسی
قشم، هاب پتروشیمی منطقه خلیج فارس می شود

گروه اقتصادی - دومین همایش تخصصی معرفی فرصتهای سرمایه گذاری قشم در حوزه نفت، گاز، پتروشیمی و انرژی با رویکرد آسیب‌شناسی و بررسی چالش‌های پیشرفت پروژه ها و معرفی شیوه های نوین تامین مالی طرح ها و پروژه ها با حضور صدها تن از مقامات مسئولان و کارشناسان در تهران برگزار شد.

به گزارش پیام ایران ، جزیره قشم بدلیل وجود ذخایر ارزشمند نفت و گاز، دسترسی به آبهای آزاد و بازار منطقه ای و نیز وسعت سرزمینی از شرایط بسیار عالی برای تبدیل شدن به قطب پتروشیمی منطقه را داراست. این همایش برای تقویت و تسریع جریان پیشرفت طرح های اساسی و مهم در حوزه انرژی و رفع موانع اجرایی و مالی موجود با حضور دست اندرکاران و مقامات در مرکز همایش های صدا و سیما برگزار شد. گزارش کامل اقتصاد کارا از این رویداد، از نظر می گذرد.

پیشنهاد تبدیل سراسرجزیره قشم به منطقه آزاد

مهندس مومنی، رئیس هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد قشم در سخنان خود با اشاره به وسعت 1500 کیلومتری جزیره قشم که از جزایر بزرگ جهان و بزرگترین جزیره خلیج فارس است، گفت: در حال حاضر بخشی از محدوده جزیره، منطقه آزاد است. سازمان در تلاش است تا سراسر جزیره قشم به منطقه آزاد تجاری تبدیل شود.

او با اشاره به اینکه چند سال پیش در آغاز مسئولیت اداره سازمان منطقه آزاد قشم، اغلب طرح های اقتصادی در حوزه انرژی در حد مصوبه و تنها روی کاغذ بود، گفت: با انجام اصلاحات ساختاری نظیر تامین خوراک و نظارت جدی و علمی، شرایط را به گونه‌ای تغییر داده ایم که اکنون قشم به عنوان هاب سوم پتروشیمی ایران و از قطب‌های پتروشیمی منطقه مطرح شده است.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم در ادامه به توفیقات بدست آمده و تلاش‌های فراوان انجام شده برای احداث واحدهای نیروگاهی، پالایشگاهی، پتروشیمی، ذخیره‌سازی، انتقال مواد سوختی و سوخت رسانی به کشتی ها اشاره کرد و گفت: متاسفانه در زمینه بانکرینگ که سبد کاملی از ارائه خدمات به کشتی هاست به نتایج مطلوب نرسیده ایم.

وی افزود: نزدیک به ۹۰ درصد خدمات بانکرینگ به کشتی های عبوری از دریای عمان و خلیج فارس از طریق فجیره در امارات متحده عربی انجام می شود. جالب آن که حجم قابل توجهی از سوخت ارائه شده به کشتی‌ها در بندر فجیره از طریق ایران از مجاری رسمی و غیررسمی تامین می‌شود.

مهندس مومنی با اشاره به اینکه ما در این زمینه موفق نبوده ایم،گفت: بانکرینگ تنها سوخت رسانی به کشتی‌ها نیست؛ علاوه بر این موضوع به مواردی چون سوپرمارکت دریایی، بیمارستان دریایی، کترینگ، تعمیرات شناورها ، تامین قطعات، تامین آب آشامیدنی و سایر نیازهای کشتی ها و نیروی انسانی باید اشاره کرد. من معتقدم با تغییر نگرش و همراهی عالی همه ارکان حاکمیت، باید حقمان را بگیریم.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم در ادامه با اشاره به همکاری‌های موثر مجموعه وزارت نفت برای تامین خوراک مورد نظر در حوزه پالایشگاه، پتروشیمی، نیروگاه و سایر طرح ها، گفت: با سرمایه‌گذاری بیش از ۱۳ میلیارد دلاری در این زمینه ها،  در آینده شاهد رشد قابل توجه اقتصاد ملی خواهیم بود.او در پایان خاطر نشانکرد؛ منطقه آزاد قشم با ایجاد زیرساخت‌ها، موجبات تسریع فعالیت بخش خصوصی را فراهم می‌آورد و به نقش تسهیلگری ادامه خواهد داد.

وی در ادامه گفت: موقعیت خاص قشم از نظر جغرافیایی و قرار گرفتن آن در تنگه استراتژیک هرمز، موجب نگاه ویژه به جایگاه این جزیره جهت احداث واحدهای نیروگاهی، پالایشگاهی، پتروشیمی، ذخیره سازی، انتقال مواد سوختی و سئخت رسانی به کشتی ها شده است. بهره برداری از طرح های پیش بینی شده  در حوزه نفت و انرژی قشم، علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار، موجب توسعه همه جانبه جزیره می شود.  جزیره قشم با برخورداری از 17 میدان نفتی با داشتن منابعی بی نظیر از نفت و گاز، یکی از نقاط جذاب برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی در حوزه انرژی محسوب می شود.

قشم، هاب پتروشیمی منطقه خلیج فارس می شود

آینده بازار انرژی و نقش مهم مناطق آزاد در اقتصاد

امیرحسین زمانی‌نیا معاون امور بین الملل و بازرگانی وزارت نفت گفت: علی رغم توجه جهانی به انرژی های تجدید پذیر و سبز، بنا به گزارش  سازمان های معتبر جهانی، تقاضای انرژی های فسیلی تا سال ۲۰۴۰ در جهان همچنان رشد خواهد کرد.

وی در ادامه گفت: پیشتازان عرضه و فروش نفت و گاز در دهه پیش رو به ترتیب آمریکا، روسیه، ترکمنستان و آذربایجان هستند.خاورمیانه هم در رده های پایین تر خواهد بود. وی احتمال داد که خروج آمریکا از برجام با هدف جایگزین کردن فروش نفت آمریکا به مشتریان ایران باشد که در حال حاضر هم اجرایی شده است.

معاون بین‌الملل و بازرگانی وزیر نفت گفت: ما در حال حاضر ۲۲۰۰ منطقه آزاد در جهان داریم و ۲۰ درصد تجارت جهان از طریق همین مناطق است. بنابراین مناطق آزاد نقش مهمی در اقتصاد جهان دارند و این اهمیت همچنان رو به رشد است.

قانون سرمایه گذاری خارجی اصلاح می شود

مسعود میرزایی، معاون رئیس سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران در سخنرانی خود به تغییر و ارتقاء مداوم قوانین سرمایه گذاری خارجی در جهان اشاره کرد و گفت: سالهای طولانی است که قانون سرمایه گذاری خارجی در ایران تغییر نکرده است به عنوان مثال در قانون قبلی قانونگذار تنها روش Bot  رابرای سرمایه‌گذاری تایید کرده است.

وی افزود: در لایحه ای که به زودی در مجلس تصویب خواهد شد تنوع روش های سرمایه گذاری، انتقال وجوه و شیوه حل اختلافات و دعاوی به روز رسانی شده است.

نقش پژوهشگاه نفت در شرایط تحریم

جعفر توفیقی رئیس پژوهشگاه صنعت نفت در مراسم افتتاحیه با اشاره به وجود نیروی انسانی ماهر و متخصص و تجهیزات مناسب پژوهشگاه صنعت نفت گفت: در شرایط تحریم، نقش پژوهشگاه در زنجیره ارزش صنعت نفت بسیار مهم است. وی با ذکر مصادیقی از همکاری این پژوهشگاه در تامین نیازهای فناورانه بخش‌ها گفت: با تمام امکانات پژوهشگاه نفت و توان علمی موجود در کشور، برای رفع تنگناها در خدمت به حوزه نفت گاز و پتروشیمی که از پیشران های اقتصاد کشورهستند ایفای نقش می کنیم.

مرکز بازیافت کشتی های فرسوده نداریم

پروین فرشچی، عضو هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد قشم سخنرانی خود را به موضوع محیط زیست اختصاص داد و با اشاره به رشد بی‌رویه مصرف سوخت های فسیلی در دنیا گفت: پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که در سال ۲۰۶۰ میانگین دمای جهان ۴ درجه افزایش می یابد که در نوع خود فاجعه است. معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست افزود: در آن صورت مناطق ساحلی مهمی در جهان به زیر آب می رود که برای ایران هم صدق می کند. بر این اساس، مناطق ساحلی زیادی در سیستان و بلوچستان، خوزستان و سایر مناطق ساحلی جنوب زیر آب می رود.

وی با تاکید بر لزوم دغدغه زیست محیطی که باید در همه افراد و سازمان‌ها تقویت شود گفت: مجموعه های مختلف فعال در جزیره قشم در اجرای طرح های خود باید به رعایت هنجارهای زیست محیطی و قوانین اهتمام ورزند تا بتوانیم به توسعه پایدار برسیم.

وی در ادامه گفت: مستند سازی  آسیبهای ناشی از آلودگی ها در گذشته و حال وجود داشته و دراین زمینه باید تلاش کنیم. چرا که کشور همواره در معرض آلودگی‌های نفتی داخلی و خارجی است و ثبت مستندات به لحاظ حقوقی و دعاوی بسیار مهم است.

فرشچی در ادامه سخنان خود پیشنهاد ایجاد مرکزی برای بازیافت کشتی ها و شناورهای کشور در جزیره قشم را مطرح کرد و گفت: در حالی که در ایران و البته برخی کشورهای دنیا کشتی های فرسوده مغروقه را رها می‌کنند کنوانسیون های جهانی از جمله کنوانسیون نایروبی، کنوانسیون هنگ کنگ، کنوانسیون کویت و قوانین داخلی در خصوص طرح بازیافت کشتی ها تاکیدات روشنی دارند.  وی در پایان گفت: دریا را زباله دان نکنیم. قدر این منابع ارزشمند را باید بدانیم.

ایجاد مدل برای استقرار صنایع پایین دست پتروشیمی

علی یدقار، مشاور عالی مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم در همراهی با اندوه ملی در سانحه دلخراش مرگ ۱۷۶ نفر که بر اثر اصابت موشک پدافند سپاه رخ داد، ترجیح داد سخنان خود را کوتاه کند. او به این نکته اشاره کرد که مدیریت کنونی سازمان منطقه آزاد قشم مدیریت توسعه گراست و گفت پیشنهاد می‌کنم یکی از مجموعه های سازنده  تاسیسات مرتبط با حوزه انرژی که در قشم فعالیت دارد، مدلی برای ایجاد صنایع پایین دست پتروشیمی ارائه دهد تا قشم در زمینه صنایع متنوع پایین‌دست در حوزه انرژی به هاب تبدیل شود. او گفت که شرکت " اویک" که طرح هایی در قشم در دست اجرا دارد، می تواند طلایه دار این کار شود.

 ذخیره سازی اندک نفت در کشور

غلامرضا منوچهری مدیرعامل شرکت اویک،  به موضوع ذخیره سازی در زنجیره ارزش صنعت نفت گاز و پتروشیمی پرداخت و گفت: در زمینه ساخت مراکز بزرگ و متعدد در ذخیره سازی انرژی در کشور ضعف داریم و باید این خلأ را جبران کرد میزان ذخایر ما نسبت به آنچه باید باشد بسیار پایین است.

وی در ادامه افزود: همه کشورها ذخایر استراتژیک دارند؛ آمریکا برای ۶ ماه و چین برای مصرف ۹ ماهه کشور خود، نفت ذخیره کرده اند. در صورتی که این میزان برای کشور ما که البته خود از تولید کنندگان نفت است کمتر از یک ماه است.

منوچهری گفت: در صورت ساخت ذخیره گاه های قابل توجه در سالهای گذشته، در شرایط تحریم می توانستیم مدتها به تولید نفت ادامه داده و کاهش تولید نداشته باشیم.

وی در ادامه اظهار داشت: هر چه منابع ذخیره سازی شده، بیشتر باشد،  انعطاف در قیمت گذاری و قدرت مانور در صادرات بیشتر خواهد شد و امنیت انرژی بیشتری ایجاد می شود. این فعال حوزه انرژی در ادامه گفت: رشد ۳۰ درصدی ذخیره سازی انرژی در برنامه ششم توسعه، مد نظر قانون گذاران بوده است. در حال حاضر در ۷ پایانه کشور، ذخیره گاه های انرژی وجود دارد و دو پایانه دیگر نیز در قشم و جاسک در دست ساخت است.

مدیرعامل شرکت اویک در خصوص ناکامی ایران در موضوع بانکرینگ گفت: سهم ایران از درآمد ۲۰ میلیارد دلاری بانکرینگ در خلیج فارس، ۶ درصد است. ما برای به دست آوردن سهم لازم، از امکانات متناظر برخوردار نیستیم. مشوق های قانونی و حاکمیتی وجود ندارد و در عین حال با این کسب و کار آشنایی کافی نداریم. با این شرایط باید گفت امکان رشد داریم، ولی این موضوع تمرکز و برنامه ریزی می خواهد.

چشم انداز تولید ۲۰۰ میلیون تن محصولات پتروشیمی

حسین علیمراد، مدیر سرمایه گذاری شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران گفت: صنعت پتروشیمی کشور، ۵۴ مجتمع دارد که 21 مجتمع در هاب ماهشهر و ۱۷ مجتمع درهاب عسلویه مستقر است. ۱۸ مجتمع نیز در سایر مناطق کشور واقع شده اند.

وی در سخنان خود، فعالیت صنعت پتروشیمی در کشور را به چهار دوره تقسیم کرد. دوره نخست از آغاز فعالیت در سال ۱۳۴۳ تا ۱۳۷۶ است که جمعا ۱۳ میلیون تن محصولات پتروشیمی در کشور سالانه تولید می شد. دوره دوم مربوط به سال ۷۶ تا ۸۸ است  که با تلاش‌های صورت گرفته، میزان تولید به ۵۰ میلیون تن در سال بالغ شد.  دوره سوم که اکنون در آن قرار داریم از سال ۹۲ آغاز شد و تا ۱۴۰۰ ادامه خواهد داشت. در این دوره که به جهش دوم پتروشیمی معروف شده، ظرفیت سالانه تولید کشور به ۱۰۰ میلیون تن خواهد رسید.

به گفته این مقام شرکت ملی صنایع پتروشیمی، برای تحقق جهش دوم انرژی، 39 طرح در نظر گرفته شده که ۱۳ طرح آن تاکنون به مرحله بهره‌برداری رسیده است و ۲۶ طرح تا سال ۱۴0۰ به چرخه تولید می پیوندد.

 علیمراد افزود:دوره چهارم پتروشیمی کشور از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ مدنظر استو  در این مدت ۲۶ طرح راه اندازی می شود. در واقع در جهش دوم و سوم جمعاً ۵۳ طرح به بهره برداری می رسد و ظرفیت تولید در سال ۱۴۰۴، ۱۲۳ میلیون تن خواهد بود.

 مدیر سرمایه گذاری شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در ادامه افزود: با توجه به لزوم دارا بودن برنامه چشم انداز، برای سالهای پس از ۱۴۰۴،  طرح های متعددی برای واگذاری به بخش خصوصی طراحی شده که جمعاً بیش از 70 میلیون تن به ظرفیت تولید محصولات متنوع پتروشیمی می افزاید و تولید کشور در سال را به ۲۰۰ میلیون تن می‌رساند.

وی در نقد طرح های پتروشیمی قشم گفت: با گذشت ۴ سال از صدور موافقت های اصولی احداث طرح های پتروشیمی در قشم، این پروژه ها حداکثر دو درصد پیشرفت داشته اند که بسیار کم است. کل سرمایه گذاری پنج طرح پتروشیمی قشم ۷ میلیارد دلار است و همه آنها با دو مساله چالش دانش فنی و تامین مالی دست به گریبان هستند.

حسین علیمراد همچنین گفت: این مشکل برای شمار دیگری از طرح‌های پتروشیمی در کشور هم صدق می کند. به عنوان مثال تنها یک طرح از ۱۸ طرح تبدیل گاز طبیعی به اولفین در کشور توانسته قرارداد تامین دانش خود را نهایی سازی کند.

وی در پایان گفت: راهکار شرکت ملی صنایع پتروشیمی برای تامین مالی طرح ها، روی آوردن به ابزارهای نوین تامین مالی در بازار سرمایه است که از طریق انتشار انواع اوراق بدهی و نیز تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری تخصصی صنعت پتروشیمی قابل انجام است.

مناطق آزاد به تامین مالی داخلی نیاز دارند

محمد هادی رهبری، معاون اجرایی بخش پایین دستی شرکت گسترش انرژی پاسارگاد نیز در این رویداد گفت: در حال حاضر کسب و کار صنعت پتروشیمی ایران به رقمی معادل ۲۰ میلیارد دلار در سال می رسد که ده میلیارد دلار آن از محل صادرات بدست می آید و سرجمع ۵ میلیارد دلار سود دارد.

وی گفت: علی الاصول  در شرایط مطلوب، منابع مالی انجام طرح‌های بزرگ در مناطق آزاد باید از طریق سرمایه‌گذاری خارجی تامین شود. ولی در شرایط سخت تحریم، توجه بانک مرکزی به موضوع استفاده از ظرفیت های پولی و بانکی داخلی برای اجرا و پیشبرد طرح ها در مناطق آزاد مفید و ضروری است.

وی با به کارگیری این تعبیر که بخش زیادی از صنایع کشور خوابیده است، گفت: زمان آن رسیده که با سرمایه‌گذاری داخلی، آن بخش از تولیداتی را که می‌توانیم در داخل انجام دهیم، به اجرا در آورده و از میزان وابستگی خود بکاهیم. الان خیلی از نیازهای ساده ما از چین تامین می شود و می تواند اینگونه نباشد.

وی افزود: شرکت گسترش انرژی پاسارگاد 3 طرح شامل احداث پالایشگاه، نیروگاه و اسکله نفتی را در جزیره قشم در دست اجرا دارد.

 به فکر صنایع میان دست پتروشیمی باشیم

محمدحسن پیوندی قائم مقام پیشین مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران گفت: چالش های پیش روی صنعت پتروشیمی را باید جدی بگیریم. ایران به دلیل دارا بودن ذخایر نفت و گاز، مزیت نسبی برای توسعه صنایع پتروشیمی دارد. اما باید توجه کنید که مصرف جهانی به چه سمت و سویی می رود و ما تولیدات خود را منطبق با نیازهای تازه در بازار جهانی تغییر دهیم.

این استاد دانشگاه افزود: تاثیرگذاری "شیل گس" در آمریکا بر هیچ کس پوشیده نیست. با توجه به تولید این نوع نفت و کاهش قیمت برخی مشتقات به ویژه اتیلن، ما نیز از آن متاثرشده ایم و باید در زنجیره تولید، به تنوع محصول روی آوریم.

وی در ادامه اظهار داشت: برای توسعه صنایع پایین دست و اکتفا نکردن به صنایع بالادستی، حواسمان باید به صنایع میان دست باشد که این موضوع به پول و البته مناسبات و روابط جهانی خوب نیاز دارد.

مدیران به توسعه های بزرگ فکر کنند

سید حمید حسینی، معاون پیشین وزیر نفت گفت: دارا بودن بنگاه های بزرگ و طراحی رویکردهای توسعه ای در مقیاس جهانی، نیاز امروز صنعت نفت، گاز و پتروشیمی است.

وی با اشاره به نکاتی که فاصله ایران با کشورهای توسعه یافته را نشان می دهد، گفت: ای کاش همه مدیران ارشد کشور در عملکرد خود به بازارهای صادراتی و توسعه های بزرگ فکر کنند. آمریکایی‌ها از طریق نفت شیل  ظرف یک سال 2.5 میلیون بشکه در تولیدات خود افزودند و تهدیدی برای خاورمیانه شده‌اند.  ضریب بازیافت نفت در ایران ۲۳ بشکه از ۱۰۰ بشکه است. در حالی که این عدد برای عربستان 50 و برای کشورهای توسعه یافته به مراتب بیشتر است. این نکات هشداری است برای خبرگان و مدیران هوشمند که با رصد و تحلیل دقیق شرایط بتوانند جایگاه کشور را با تدابیر به موقع ارتقا دهند.

حسینی افزود: چرا باید فجیره همه سوخت ما را بگیرد و با آن درآمدهای بالایی داشته باشد و ما هیچ کاری نکنیم.

 پهنه های نوآوری در قشم

دکتر پنجه شاهی، رئیس انستیتو مهندسی نفت دانشگاه تهران آخرین سخنران مراسم افتتاحیه به ترسیم فرصت ها و چالش های تحقیق و توسعه در صنعت نفت پرداخت و گفت: متاسفانه هزینه تحقیق و توسعه در کل کمتر از یک درصد بودجه کشور است. این عدد حتی از بودجه پژوهش برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس هم کمتر است و باید نگران باشیم.

وی با اشاره به این که صنعت نفت، لوکوموتیو توسعه کشور است، گفت: به نظر من سازمان منطقه آزاد قشم به موازات برنامه‌های متنوع و متعددی که در حوزه صنایع بالادست،  میان دست و پایین دست نفت، گاز و پتروشیمی طراحی کرده، می تواند با تقویت پژوهش و فناوری در ارتباط با این حوزه ها، کمک قابل توجهی کند. ایجاد منطقه نوآوری و توسعه زیست بوم کارآفرینی و کمک به شرکت‌های تحقیق و توسعه و دانش‌بنیان برای قشم  دستاوردهای بسیاری خواهد داشت.

بهاران تدبیر کیش، مجری موفق همایش

دومین همایش تخصصی فرصتهای سرمایه گذاری قشم توسط شرکت بهاران تدبیر کیش برگزار شد. این شرکت با دو دهه سابقه برگزاری رویدادهای نمایشگاهی و همایشی، چندی پیش از سوی یکی از مراجع معتبر جهانی، جایزه برترین برگزار کننده رویداد در خاورمیانه را کسب کرد.

انتهای پیام/