سهام عدالت آزاد شد، بورس ریخت!

جمعه،۰۹ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۵:۰۵
سهام عدالت آزاد شد، بورس ریخت!

گروه اقتصادی - سازندگی نوشت: قرار بود از سه‌شنبه آن دسته از سهامداران عدالتی که روش مستقیم را انتخاب کرده‏اند، بتوانند ۳۰ درصد سهام عدالت خود را بفروشند. از روز شنبه هم به بانک‏ها دستور داده شد که موظف به دریافت سفارش فروش سهام عدالت هستند.

اما دقیقاً در همین روز بورس اوراق بهادار تهران ۳۳ هزار و ۷۰۷ واحد سقوط کرد. البته اتفاقی که به گفته کارشناسان بیشتر جنبه روانی دارد و هنوز تأثیر واقعی فروش سهام عدالت در بورس رخ نداده است.

به‏این‏ترتیب از دیروز، سهامداران عدالتی که روش مستقیم را برای مدیریت سهام خود انتخاب کردند، توانستند با مراجعه به بانک، سفارش فروش ۳۰ درصد سهامشان را ثبت کنند. گفته می‏شود باقی مقدار دارایی سهام عدالت ظرف مدت یک سال آینده به بعد آزادسازی و قابل معامله خواهد شد. البته این تنها سفارش فروش بوده و هنوز فروش واقعی سهام رخ نداده است. درواقع فعلاً این سهامداران به بانک‏ها وکالت داده‏اند که سهام عدالت آنها را بفروشند و هنوز بازار فروش و خرید این سهام آغاز نشده است. به گفته مدیرعامل شرکت سپرده‏گذاری مرکزی، افرادی که به بانک مراجعه می‏کنند باید تعهد فروش یکجای سهام خود را در بانک ارائه دهند و از تاریخ ۱۰ خرداد، سهام افرادی که به بانک‏ها سفارش داده‏اند به فروش می‏رسد. دیروز در همین حین هم در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت، رئیس‏جمهور درباره سرعت بخشیدن به فرآیند آزادسازی، مدیریت بازار سرمایه و فعال‏سازی در جهت حراست از حقوق صاحبان سهام عدالت تذکراتی داد.

بورس و سهام عدالت

دیروز که به سهامداران عدالت که روش مستقیم را انتخاب کرده‏اند، اجازه داده شد ۳۰ درصد سهامشان را در بانک‏ها ثبت سفارش فروش کنند، بورس ۳۳ هزار واحد ریخت. البته ریزش بورس به اتفاقات مختلفی وابسته بود، اما جو روانی فروش سهام عدالت آن را هم تحت تأثیر قرارداد. عباس آرگون، عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران و کارشناس بازار سرمایه به سازندگی گفت: «بازار سرمایه، سال جاری رشد تندی داشت و در کمتر از دو ماه ۱۰۰ درصد رشد کرد. اما الان ده روزی می‏شود که در مسیر اصلاح قرار گرفته است. طی این مدت نقدینگی به سمت بازار سرمایه روان بود. اصولاً هم بعد از رشد، روند عکس و ریزش هم رخ می‏دهد. از طرفی هم هنوز فروش سهام عدالت رخ نداده است تا تأثیر واقعی آن مشخص باشد. دیروز مردم به بانک‏ها وکالت دادند تا ۳۰ درصد از سهام عدالت آنها را بفروشند. بنابراین الان بیشتر بحث روانی مطرح است.» آرگون ادامه داد: «برای سنجش تأثیر واقعی فروش سهام عدالت، باید دید چه میزان از ثبت سفارش فروش استقبال شده است. اگر کل ارزش سهام عدالت را ۴۰۰ هزار میلیارد تومان در نظر بگیریم، ۳۰ درصد آن به‏طورکلی چقدر می‏شود و چه میزان از این ۳۰ درصد ثبت سفارش فروش شده‏اند.» به گفته آرگون، بورس در دوره‏ای رشد زیادی داشت و حالا باید دوره استراحت و اصلاح را طی کند. از طرفی هم با شروع ثبت‏نام خودرو بخشی از نقدینگی دوباره به سمت بازار خودرو روان شده است. به همین دلیل ریزش‏های بورس در چند روز گذشته عجیب نیست.به گزارش تجارت‌نیوز، یکی از موضوعاتی که طی روزهای اخیر سبب تشدید فشار فروش به‏ویژه در میان سهام گروه‏های بزرگ بازار که دولت بیشترین سهم در آنها را دارد، شده است، خبر آغاز ثبت‏نام برای فروش سهام عدالت از ۶ خرداد بود. پنج‏شنبه هفته گذشته بود که وزارت اقتصاد در اطلاعیه‏ای اعلام کرد کلیه دارندگان سهام عدالت که قصد فروش قسمتی از سهام خود را دارند، می‏توانند از روز سه‏شنبه مورخ ۶ خرداد ۹۹ به شعب بانک‏هایی که قبلاً در آن دارای حساب بانکی بوده و شماره شبای آن حساب را به سازمان خصوصی‏سازی معرفی کرده‏اند، مراجعه و با تکمیل فرم‏های مربوطه نسبت به تکمیل سفارش فروش ۳۰ درصد از سهام عدالت خود و تعهدنامه مربوطه، اقدام کنند. این اطلاعیه سبب شد تا معاملات روز شنبه بورس تهران فروشندگان دست به ماشه را وارد میدان کند که نتیجه آن سنگین شدن صف‏های فروش و افت حدود ۲۷ هزار واحدی نماگر اصلی این بازار بود. این وضعیت در شرایطی ایجاد شد که یک محاسبه سرانگشتی نشان می‏دهد حتی درصورتی‏که اکثر دارندگان سهام عدالت که روش آزادسازی مستقیم را انتخاب کرده‏اند هم فروشنده باشند، برای بازار کنونی که با ارزش معاملات روزانه افزون بر ۱۰ هزار میلیارد تومان همراه است، نگران‏کننده نخواهد بود.

براساس آخرین صحبت‏های حسین فهیمی، سخنگوی ستاد راهبری آزادسازی سهام عدالت، تا پایان هفته گذشته، حدود ۱۰ میلیون نفر روش مستقیم آزادسازی سهام عدالت را انتخاب کرده‏اند. همچنین براساس آمار موجود، از ۴۹ میلیون نفر مشمول سهام عدالت، ۳۵ میلیون نفر ارزش سهام ۴۸۰ تا ۵۳۰ هزار تومان و بقیه سهام یک‏میلیون تومانی دارند. در این میان هنوز اطلاعات دقیقی در خصوص ارزش روز سهام مذکور در دسترس نیست، اما براساس سخنان سخنگوی ستاد راهبری آزادسازی سهام عدالت و البته رئیس سازمان بورس، ارزش روز دارایی سهامداران عدالت چیزی در حدود ۱۰ برابر افزایش داشته است. ازاین‏رو می‏توان به‏طور تقریبی ارزش روز سبد بورسی سهام عدالت هر نفر را حدود ۱۰ میلیون تومان پنداشت. درعین‏حال اغلب افرادی که سهام عدالت یک‏میلیون تومانی را در اختیار دارند، جزو دهک‏های پایین جامعه همچون مددجویان بهزیستی و کمیته امداد هستند که به‏احتمال‏زیاد در مرحله آزادسازی نیز روش غیرمستقیم را انتخاب خواهند کرد.

به‏این‏ترتیب، به‏طور میانگین ارزش روز سهام متقاضیان آزادسازی مستقیم سهام عدالت حدود ۷۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان است که در حال حاضر تنها ۳۰ درصد از این رقم قابل‏فروش است. یعنی در بدترین حالت بازار سهام با یک عرضه کمتر از ۲۳ هزار میلیارد تومانی مواجه خواهد بود. تجارت‌نیوز همچنین نوشت: «براساس بررسی‏ها از ابتدای سال جاری تاکنون تنها در بورس تهران به‏طور متوسط روزانه حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان سهم ردوبدل می‏شود و در بعضی روزها درمجموع بازار سهام (بورس، فرابورس و بازار پایه) ارزش معاملات خرد روزانه از ۲۵ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. ازاین‏رو در صورت تحقق بدبینانه‏ترین سناریو در خصوص فروشندگان سهام عدالت (عرضه ۲۳ هزار میلیارد تومانی) که البته از احتمال پایینی هم برخوردار است، نگرانی چندانی وجود ندارد و به‏راحتی در دل بازار هضم خواهد شد. بااین‏حال عدم شناخت از بازار سهام به‏ویژه در میان تازه‏واردها سبب تشدید هیجانات منفی و سنگین شدن صف‏های فروش شده است.»

به‏این‏ترتیب کارشناسان بازار سرمایه معتقدند فروش تمام این ۳۰ درصد سهام عدالت، رقمی نمی‏شود که تأثیر زیادی در بورس و اقتصاد داشته باشد. فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه به ایلنا گفت: «ازآنجایی‏که فقط مشمولانی که روش مستقیم را برای مدیریت سهام عدالت انتخاب کرده‏اند، مجاز به فروش ۳۰ درصدی سهام هستند، نگرانی از آزاد شدن نقدینگی حاصل از فروش این سهام در بازار وجود ندارد، چراکه تنها ۱۰ میلیون مشمول سهام عدالت روش مستقیم را انتخاب کرده‌اند. در بدترین حالت اگر از این ۱۰ میلیون مشمول، ۵ میلیون نفر نسبت به فروش ۳۰ درصدی سهام خود اقدام کنند، ازآنجایی‏که ارزش سهام در حال افت است، نهایتاً ۵۰۰۰ میلیارد تومان آزاد می‏شود که این رقم در برابر معاملات روزانه ۱۰ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان نگران‏کننده نیست.» اما همان‏طور که برخی کارشناسان معتقدند، به نظر می‏رسد تأثیر روانی ثبت سفارش فروش سهام عدالت بیشتر از تأثیر واقعی بوده است.

سهام عدالت از کجا آمد؟

طرح سهام عدالت در دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‏نژاد اجرایی شد و آن زمان انتقادهای فراوانی را به دنبال داشت. منتقدان این طرح را فاقد پشتوانه مطالعاتی می‏دانستند. سال ۸۶، در اوایل شروع طرح سهام عدالت، فرشاد مؤمنی در چهارمین همایش دوسالانه اقتصاد ایران، درباره طرح توزیع سهام عدالت به‏عنوان یک رویکرد توسعه عدالت‌محور گفته بود: «هرچند به گفته دولت، سهام عدالت به‏عنوان یکی از ابزارهای اجرایی رویکرد توسعه عدالت‏طلبانه توصیف ‏شده است، منتها در این طرح به دستاوردهای نظری و شواهد تجربی جهانی بی‏توجهی شده و محکوم به شکست است.»

بااین‏حال از زمان اجرای قانون واگذاری سهام عدالت به بخشی از اقشار جامعه ۱۴ سال می‏گذرد و بر اساس قانون بعد از گذشت ده سال از تخصیص سهام به مردم (سال ۹۵) باید این سهام آزاد می‏شد و مردم می‏توانستند آن را بفروشند، اما در عمل این اتفاق رخ نمی‏داد و حتی لایحه آزادسازی سهام عدالت هم از سال ۱۳۹۶ تاکنون به صحن مجلس نرسید.

سهام عدالت به ارزش اسمی هر سهم یک‏میلیون تومان با هدف سهام‏دار کردن مردم در اقتصاد کشور از سال ۱۳۸۶ راه‏اندازی شد و قرار شد ۶ دهک کم‏درآمد جامعه از این سهام برخوردار شوند. در سبد سهام عدالت شرکت‏های مختلفی ازجمله فولاد مبارکه، ذوب‏آهن اصفهان، پتروشیمی‏های مهم، پالایشگاه‏های مهم و خودروسازی‏های مهم قرار دارند. سود سهام عدالت در سال ۹۵ به ازای هر سهم یک‏میلیونی ۱۵۰ هزار تومان، و در سال ۹۶ معادل ۱۷۵ هزار تومان بود. در سال ۹۷ رقم سود هر سهم یک‏میلیون تومانی ۲۰۵ هزار تومان اعلام شد.

انتهای پیام/